Βασιλικός πολτός: Οι θεραπευτικές του ιδιότητες

Τη δεκαετία του 50, δύο προϊόντα από το μελίσσι προτάθηκαν ως διαιτητικά και θεραπευτικά για τον άνθρωπο: η γύρη και ο βασιλικός πολτός. 
Παίρνοντας ως έναυσμα τη διαφορά που υπάρχει ανάμεσα στη βασίλισσα μέλισσα και τις εργάτριες, όσον αφορά τον τρόπο ζωής τους αλλά και τη διάρκεια που ζουν, οι ερευνητές κατέληξαν σε πολύ ενδιαφέροντα συμπεράσματα για τα αποτελέσματα που έχει η χρήση αυτού του φυσικού δυναμωτικού.

Συγκεκριμένα ο βασιλικός πολτός είναι γνωστός από το 1954, όταν ο πάπας Πίος ο 12ος, ο οποίος πλησίαζε το θάνατο από βαθειά γηρατειά, κατανάλωσε βασιλικό πολτό και ανέκαμψε μυστηριωδώς. Από τότε οι φήμες για τις θεραπευτικές του δράσεις έχουν πάρει τεράστιες διαστάσεις.

Προέλευση και ιδιότητες


Ο βασιλικός πολτός είναι η φυσική παχύρρευστη, βιολογική ουσία που παράγουν οι νεαρές εργάτριες μέλισσες και χρησιμεύει για την αποκλειστική διατροφή της βασίλισσας.

Αυτό το υπόλευκο γαλακτώδες υποκατάστατο που παράγεται από τις μέλισσες, είναι η μοναδική τροφή της μέλισσας βασίλισσας. Σημειώνεται εδώ ότι οι βασίλισσες μέλισσες δεν γεννιούνται αλλά γίνονται. Ζουν αποκλειστικά από τον βασιλικό πολτό και σε αυτόν οφείλουν το μεγάλο μέγεθος, τη γονιμότητα και τη μακροβιότητά τους.

Είναι γεννημένες από τα ίδια αυγά με τις υπόλοιπες μέλισσες και το μοναδικό στοιχείο που τις διαφοροποιεί είναι η διατροφή τους. Αποτέλεσμα αυτής της διαφορετικής διατροφής, είναι ότι οι βασίλισσες είναι κατά μέσο όρο 42% μεγαλύτερες σε μέγεθος, ζουν 40-50 φορές περισσότερο και ταυτόχρονα, παράγουν περισσότερο από 2.500 αυγά καθημερινά, που αντιστοιχούν σε μέγεθος περισσότερο από 2,5 φορές τον όγκο τους.

Οι τροφοί-μέλισσες (δηλαδή οι μέλισσες που τρέφουν τα μικρά σκουλήκια πριν γίνουν νύμφες), αφού φάνε μέλι και γύρη και τα επεξεργαστούν σε ειδικούς αδένες που βρίσκονται στο φάρυγγά τους, παράγουν αυτό τον πολτό που μοιάζει με κρέμα.

Επομένως, κατανοεί κανείς το λόγο που ονομάστηκε βασιλικός, μια και με αυτόν τρέφεται σε όλη τη διάρκεια της ζωής της η βασίλισσα-μέλισσα. Η γεύση του βασιλικού πολτού είναι υπόξινη, ελαφρά καυστική και το χρώμα του υποκίτρινο-υπόλευκο.

Με τον ίδιο πολτό τρέφονται και τα μικρά σκουλήκια που προορίζονται για βασίλισσες. Εκείνα που προορίζονται να γίνουν εργάτριες τρέφονται μόνο επί τρείς συνεχόμενες ημέρες με αυτόν και στη συνέχεια πολύ αραιότερα.

Σύσταση βασιλικού πολτού

Καταναλώνοντας η μέλισσα μέλι και γύρη, παίρνει όλα τα συστατικά τους. Με την επεξεργασία τους στους αδένες της, το τελικό προϊόν έχει ακόμη περισσότερα. Οι αναλύσεις που έχουν γίνει έδειξαν ότι ο μέσος όρος των κυριότερων συστατικών του είναι: υγρασία 67%, πρωτεΐνες 15,5%, σάκχαρα 12,5%, λιπαρές ουσίες 4% και τέφρα 1%.

Αυτό, όμως, που δίνει τις εκπληκτικές ιδιότητες στο βασιλικό πολτό είναι η αφθονία σε βιταμίνες και ιδιαίτερα αυτές του συμπλέγματος Β, που είναι καθοριστικές για την καλή λειτουργία όχι μόνο του νευρικού μας συστήματος αλλά ολόκληρου του οργανισμού.

Συγκεκριμένα, σε κάθε γραμμάριο περιέχονται: θειαμίνη (Β1) 3,9mg, ριβοφλαβίνη (Β2) 26,5mg, νιασίνη (Β3) 84mg, παντοθενικό οξύ 186mg, πυριδοξίνη (Β6) 2,4mg, ινοσιτόλη 100mg, βιοτίνη 1,7mg, φυλλικό οξύ 0,2mg. Επίσης σε διάφορες αναλογίες οι Β12, Α, D, E, K και C.

Χρήσεις και θεραπευτικές δράσεις

Ο βασιλικός πολτός δεν είναι θαυματουργή πανάκεια. Το κλειδί για να καταλάβει κανείς πως είναι δυνατόν να δρα με φαινομενικά αντίθετους τρόπους (αφενός να βοηθά άτομα με αϋπνία και αφετέρου άτομα που υποφέρουν από κόπωση να μην αποκοιμούνται), είναι να τον θεωρήσει σαν έναν καταλύτη που προσφέρει τα απαραίτητα θρεπτικά συστατικά στον οργανισμό και με αυτόν τον τρόπο εξισορροπεί τη λειτουργία του και βελτιώνει το μεταβολισμό.

Εκείνο που πρέπει να τονιστεί είναι ότι το υγιές και ισορροπημένο ανθρώπινο σώμα είναι μια εξαιρετικά αποτελεσματική αυτό-θεραπευόμενη μονάδα. Τα προβλήματα αρχίζουν να εμφανίζονται όταν διαταραχθεί αυτή η χημική ισορροπία.

Τα συμπτώματα μπορούν να αντιμετωπιστούν με φάρμακα αλλά αυτό δεν εξαλείφει το αίτιο που το προκάλεσε. Μια φυσική θεραπεία είναι να επανέλθει το σώμα σε μια σωστή ισορροπία, χρησιμοποιώντας ένα διατροφικό συμπλήρωμα. Φυσικό συμπλήρωμα είναι ο βασιλικός πολτός, αν και σημαντικά πιό ακριβός από τα κοινά συμπληρώματα που διατίθενται στα φαρμακεία.

Έχει αποδειχτεί ότι είναι η πλουσιότερη υγιεινή τροφή της φύσης. Επιδρά θετικά στον μεταβολισμό, στην ανάπτυξη και τη μακροζωία. Ρυθμίζει και εξισορροπεί τις λειτουργίες του οργανισμού, οξυγονώνει τα κύτταρα και αυξάνει τη φυσική αντίσταση στις εξωτερικές προσβολές αλλά και στις εσωτερικές ανωμαλίες.

Αυξάνει τις σωματικές και πνευματικές δυνάμεις, τονώνει τη μνήμη, την αντοχή, την γονιμότητα και τη σεξουαλική απόδοση.

Οι κυριότερες ενδείξεις του βασιλικού πολτού είναι:

Παιδιά
-με αναιμία
-που παρουσιάζουν καθυστέρηση στην ανάπτυξη
-στο λύκειο, για την προετοιμασία των εξετάσεων
-κατά την ανάρρωση

Ενήλικες
-για την πρόληψη εποχιακών ιώσεων
-κατά της κατάθλιψης, άγχους, στρες
-κατά της δυσκοιλιότητας
-κατά της ανικανότητας και της στειρότητας
-κατά των συμπτωμάτων που σχετίζονται με την εμμηνόπαυση
-κατά της αθηροσκλήρωσης (έλεγχος των επιπέδων της χοληστερόλης)
-κατά της κόπωσης
-κατά του υποσιτισμού και της νευρικής ανορεξίας
-κατά της μυϊκής δυστροφίας
-κατά της ασθένειας του Parkinson
-κατά της ασθένειας του Alzheimer
-κατά της υπέρτασης
-κατά του σακχαρώδη διαβήτη
-στα γηρατειά
-προστατευτικός ο ρόλος του για το ήπαρ
-πιθανόν αντικαρκινική δράση
-ενίσχυση ανοσοποιητικού συστήματος-αντιμικροβιακή δράση (κυρίως έναντι στρεπτόκοκκων, σταφυλόκοκκων και Ε.coli, bacilli coli)
-τόνωση και ενδυνάμωση του δέρματος (λόγω του κολλαγόνου που περιέχει-μείωση ρυτίδων) και του τριχωτού της κεφαλής
-κατά του πονοκεφάλου
-κατά των ενδοκρινικών διαταραχών και των ορμονικών ανισορροπιών
-μειώνει τον κίνδυνο στεφανιαίας νόσου
-μειώνει τα επίπεδα χοληστερόλης
-κατά των καταγμάτων των οστών
-επουλώνει τις ιστικές καταστροφές
-κατά των φλεγμονών
-μειώνει τα αρθριτικά προβλήματα
-ευεργετικό σε περιπτώσεις μειωμένης μνήμης
-βελτιώνει το άσθμα
-προσφέρει αναβολική υποστήριξη με αποτέλεσμα την αθλητική απόδοση (αυξημένη ενέργεια, αντοχή και φυσική δύναμη)
-κατά της πνευματικής κατάρρευσης
-κατά των ελκών, εκζεμάτων
-μειώνει αλλεργικά συμπτώματα άλλων αιτιών
-διατήρηση ομορφιάς

Ο βασιλικός πολτός όμως, έχει και πολλές άλλες ενδείξεις και μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως διαιτητικό, με ταυτόχρονη ενίσχυση του οργανισμού. Βασιλικό πολτό συναντούμε ως συστατικό και στη βιομηχανία καλλυντικών, σε προϊόντα που προορίζονται για το αδυνάτισμα και τη μείωση της κυτταρίτιδας.

Έχει διαπιστωθεί ότι ανοίγει την όρεξη και είναι εξαιρετικά βοηθητικό σε περιπτώσεις ασθενικών παιδιών. Ρυθμίζει το βάρος και βοηθά στη χώνεψη. Το μακιγιάζ με βασιλικό πολτό αποτελεί ακόμα μυστήριο και δεν είναι γνωστά τα αποτελέσματά του.

Οι έρευνες βρίσκονται σε εξέλιξη.

Επιστημονική έρευνα σε θέματα προαγωγής υγείας μελέτησε την επίδραση του βασιλικού πολτού στην μείωση των επιπέδων χοληστερόλης στο αίμα. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι μια πρόσληψη της τάξεως των 50-100mg την ημέρα, μείωσε την χοληστερόλη στο 14% των δοκιμαζόμενων.

Επίσης, μπορεί κανείς να συμπεράνει από τα συστατικά του βασιλικού πολτού τι είδους θεραπευτικές δράσεις μπορεί να έχει. Μια πρώτη παρατήρηση μπορεί να είναι οι αντιοξειδωτικές βιταμίνες που περιέχει, όπως η βιταμίνη C, A και E.

Σε προβλήματα όπως η κόπωση και οι αϋπνίες, οι διατροφικές ελλείψεις και άλλα, μπορεί κανείς να βρει ισχυρό σύμμαχο. Ορισμένα συμπληρώματα διατροφής μπορούν να βοηθήσουν να αντιμετωπιστεί το παροδικό αίσθημα κόπωσης. Αν αυτή οφείλεται σε ανεπάρκεια βιταμινών ή ιχνοστοιχείων, η θεραπεία μπορεί να κρίνεται απαραίτητη.

Ο βασιλικός πολτός μπορεί να δώσει ότι καλύτερο από τη φύση χωρίς παρενέργειες. Θεωρείται, λοιπόν, λύση για την καθημερινότητα. Το 35% των ατόμων που παραπονιούνται για «έλλειψη ενέργειας», για παροδικές καταστάσεις κόπωσης, οφείλονται στις συνθήκες της καθημερινής ζωής, που συχνά επιδεινώνονται από λάθη στην υγιεινή διαβίωση.

Επίσης, υποστηρίζεται ότι ενεργοποιεί την ανάπτυξη του μυελού των οστών και βοηθά στη γρήγορη επούλωση των πληγών (στο μισό χρόνο από αυτό που θα χρειαζόταν χωρίς αυτόν).

Δοσολογία:

Η δοσολογία που συστήνεται είναι η εξής: ένα κουταλάκι το πρωί νηστικός κάτω από τη γλώσσα μέχρι να διαλυθεί, τα παιδιά μισό κουταλάκι και οι αθλητές και ασθενείς έως και δύο. Απαραίτητος χρόνος χρήσης ορίζονται 3 μήνες ετησίως.

Ο βασιλικός πολτός, καθώς είναι φυσικό προϊόν, είναι απόλυτα αβλαβές, δεν προκαλεί παρενέργειες και εθισμό. Η ισχύς του εξαρτάται από τη φρεσκάδα του. Συντηρείται σε 5οC (οικιακό ψυγείο) έως 6 μήνες, ενώ αλλοιώνεται από τον αέρα, το φως και τα μεταλλικά σκεύη.

Όπως αναφέρθηκε παραπάνω, ο βασιλικός πολτός δεν είναι φάρμακο αλλά τροφή, όμως οι εξαιρετικά πολλές θεραπευτικές ιδιότητές του τον καθιστούν μια ουσία απέναντι στην οποία πρέπει να είναι κανείς πολύ προσεκτικός. Μέλι, για παράδειγμα, μπορεί κανείς να τρώει όσο θέλει, βασιλικό πολτό όμως ημερησίως μέχρι μισό γραμμάριο.

Επίσης, καλό είναι σε περιπτώσεις χρόνιων ασθενειών να ερωτάται και ο θεράπων γιατρός.

Ελληνική παραγωγή-συγκομιδή

Στην Ελλάδα οι παραγωγοί βασιλικού πολτού είναι ελάχιστοι. Αυτό σημαίνει ότι το μεγαλύτερο μέρος του βασιλικού πολτού που κυκλοφορεί στην ελληνική αγορά είναι εισαγόμενος. Η περίοδος παραγωγής και συγκομιδής είναι από τον Απρίλιο μέχρι τον Ιούνιο.

Στο διάστημα αυτό κάθε κυψέλη δίνει 100-150 γραμμάρια.

Σύντομος σχολιασμός

Διαβάζοντας για το βασιλικό πολτό δε μπορεί κανείς παρά να θαυμάσει το τελειότερο ίσως φυσικό εργαστήρι στην πλάση, μήκους το πολύ ενός εκατοστού. Υποκλίνεται μπρος σε αυτό το αθόρυβο και τόσο θαυμαστό πλάσμα, τη μέλισσα, που ζει μόνο 40 ημέρες, που, όταν κινδυνεύει, ξέρει ότι θα πεθάνει αν χρησιμοποιήσει το κεντρί της.

Ο βασιλικός πολτός μπορεί να χαρακτηριστεί σαν το αυθεντικό κόσμημα της διατροφής. Η περιεκτικότητά του σε θρεπτικά συστατικά του δίνει πολύ μεγάλη αξία, σε μια εποχή των διατροφικών ελλείψεων μέσα στην αφθονία. Αν και η προσφορά τροφίμων είναι τεράστια, ο κόσμος μαστίζεται από ανεπάρκειες θρεπτικών συστατικών.

Είναι σημαντικό, όμως, να καταρρίπτεται ο μύθος ότι το προϊόν αυτό της κυψέλης είναι πανάκεια. Ο βασιλικός πολτός είναι τροφή και όχι φάρμακο.

Πώς πρέπει να καταναλώνεται ο βασιλικός πολτός

Προσφέρει πολλά οφέλη αλλά μπορεί να προκαλέσει αλλεργικές αντιδράσεις
Ο βασιλικός πολτός είναι κρεμώδης ουσία που παράγεται από τις μέλισσες, ως τροφή για τη μελλοντική βασίλισσα.

Εκκρίνεται από ειδικούς αδένες του φάρυγγα των εργατριών μελισσών και από αυτή την άποψη διαφέρει από το μέλι, αφού αυτό δεν εκκρίνεται από το σώμα των μελισσών. Είναι πλούσια πηγή νερού (60% έως 70), πρωτεϊνών (12% έως 15%), αμινοξέων, ζάχαρης (10% έως 16%), λιπιδίων (3% έως 6%), βιταμινών (2% έως 3%) και μεταλλικών στοιχείων.

Είναι διαδεδομένη η αντίληψη ότι έχει κάποια ευεργετική επίδραση και στον άνθρωπο, αλλά από την άλλη είναι ευρέως αποδεκτό πως ο βασιλικός πολτός είναι δυνατόν να προκαλέσει αλλεργίες στον άνθρωπο, με συμπτώματα που κυμαίνονται από κνίδωση και άσθμα, μέχρι και θανατηφόρο αναφυλακτικό σόκ.

Ο βασιλικός πολτός έχει αποδειχθεί ότι διαθέτει πολυάριθμες λειτουργικές ιδιότητες όπως, αντιβακτηριακή δραστικότητα, αντι-φλεγμονώδη δράση, αγγειοδιασταλτική και υποτασική δραστικότητα, απολυμαντική δράση, αντιοξειδωτική δραστικότητα, αντι-υπερχοληστεριναιμική και αντικαρκινική δράση.

Σε μια τυχαιοποιημένη ελεγχόμενη με εικονικό φάρμακο, διπλή-τυφλή μελέτη, υγιείς εθελοντές εισήχθησαν και χωρίστηκαν σε μια ομάδα με βασιλικό πολτό και μια ομάδα ελέγχου. Προσλαμβάνονταν τρεις χιλιάδες mg του βασιλικού πολτού ή εικονικού φάρμακου σε 100 ml υγρών/ημέρα για 6 μήνες. Τα κύρια αποτελέσματα ήταν οι μεγαλύτερες μεταβολές σε ανθρωπομετρικές μετρήσεις και βιοχημικούς δείκτες στην ομάδα με τον βασιλικό πολτό, όπως των ερυθρών αιμοσφαιρίων, του αιματοκρίτη, της γλυκόζης νηστείας, του δείκτη τεστοστερόνης και της ψυχικής υγείας, από την έναρξη έως 6 μήνες μετά την χορήγηση.

Η βιολογική δράση του βασιλικού πολτού οφείλεται κατά κύριο λόγο στις φαινολικές ενώσεις που περιέχει, όπως τα φλαβονοειδή. Τα φλαβονοειδή έχουν αναφερθεί ότι εμφανίζουν ένα ευρύ φάσμα βιολογικών δραστηριοτήτων, συμπεριλαμβανομένης της αντιβακτηριδιακής, αντιικής, αντι-φλεγμονώδους, αντιαλλεργικής και αγγειοδιασταλτικής δράσης που αναφέρθηκε παραπάνω. Επιπλέον, τα φλαβονοειδή αναστέλλουν την υπεροξείδωση των λιπιδίων, τη συσσωμάτωση των αιμοπεταλίων, την διαπερατότητα και ευθραυστότητα των τριχοειδών, καθώς και τη δραστηριότητα των ενζυμικών συστημάτων, συμπεριλαμβανομένης της κυκλο-οξυγενάσης και της λιποξυγενάσης.

Ο βασιλικός πολτός χρησιμοποιείται για το άσθμα, την αλλεργική ρινίτιδα, την ηπατική νόσο, την παγκρεατίτιδα, τα προβλήματα αϋπνίας, το προεμμηνορρυσιακό σύνδρομο, τα έλκη στομάχου, τη νεφρική νόσο, στα κατάγματα των οστών, στις διαταραχές του δέρματος, καθώς και στην υψηλή χοληστερόλη.

Επίσης, χρησιμοποιείται ως γενικό τονωτικό για την υγεία, για την καταπολέμηση των επιπτώσεων της γήρανσης, και για την τόνωση του ανοσοποιητικού συστήματος. Μερικοί άνθρωποι εφαρμόζουν βασιλικό πολτό απευθείας στο δέρμα τους, ως τονωτικό ή στο τριχωτό της κεφαλής τους για την ανάπτυξη των μαλλιών.

Ωστόσο, είναι γνωστές οι αρνητικές επιδράσεις του βασιλικού πολτού σε κάποιο μέρος του πληθυσμού που το καταναλώνει, προκαλώντας συχνά δερματίτιδες, άσθμα και θανατηφόρο αναφυλακτικό σοκ.

Μια μελέτη που πραγματοποιήθηκε, είχε ως στόχο να προσδιορίσει τα κύρια αλλεργιογόνα του. Ο υψηλός επιπολασμός των θετικών δερματικών δοκιμασιών με βασιλικό πολτό αναφέρθηκε μεταξύ πληθυσμών, σε χώρες κατανάλωσής του. Εντοπίστηκαν θραύσματά του στις κυριότερες πρωτεΐνες του βασιλικού πολτού 1 και 2 (MRJ1) και (MRJ2). Εν κατακλείδι, τα κύρια αλλεργιογόνα του βασιλικού πολτού ήταν τα MRJ1 και MRJ2 στο πληθυσμό ασθενών.

Σε δοκιμές με δερματικά τσιμπήματα που έγιναν με εκχύλισμα βασιλικού πολτού, συμπεριλαμβανομένου του μελιού, μόνο το ποτό του βασιλικού πολτού παρουσίασε θετική αντίδραση με μορφή αναφυλαξίας. Συνεπώς, ο βασιλικός πολτός θα πρέπει να θεωρείται ως αιτιολογικό αλλεργιογόνο τρόφιμο με επαγόμενη αναφυλαξία.

Τέλος, στόχος σε μια άλλη έρευνα ήταν να προσδιοριστεί αν το αντίσωμα IgE- μεσολαβεί για τις αντιδράσεις άσθματος και να εντοπιστούν τα αλλεργιογόνα συστατικά του βασιλικού πολτού. Έγιναν δοκιμές με τσιμπήματα του δέρματος, ανοσοδοκιμασίες για συγκεκριμένα αντισώματα IgE χρησιμοποιώντας ορούς ασθενών και αντι- IgE δεύτερα αντισώματα.

Το συμπέρασμα ήταν να εμφανίζονται συμπτώματα του άσθματος και αναφυλαξίας σε άτομα, μετά την κατάποση του βασιλικού πολτού. Επομένως, υπήρξαν αντιδράσεις υπερευαισθησίας στο μεσολαβούμενο IgE-. Η κλινική σημασία των αντισωμάτων που βρέθηκαν στους ορούς των υποκείμενων ελέγχων δεν είναι γνωστή, αλλά μπορεί να προκύψει σε απόκριση με κοινά εισπνεόμενα αλλεργιογόνα που δείχνουν διασταυρούμενη αντιδραστικότητα με βασιλικό πολτό.

Επομένως, στη κατανάλωση βασιλικού πολτού συνιστάται ιδιαίτερη προσοχή, γιατί αφενός παρουσιάζεται θαυματουργός στην αντιμετώπιση πολλών ασθενειών, αφετέρου προκύπτουν πολλές αλλεργικές αντιδράσεις, που πολλές φορές μπορεί να αποβούν μοιραίες, φέρνοντας ακόμη και το θάνατο.

Βρέθηκε το μυστικό συστατικό του Βασιλικού πολτού

 Αποκαλύφθηκε το μυστικό συστατικό του βασιλικού πολτού, με τον οποίο οι μέλισσες ταΐζουν τις προνύμφες που θα γίνουν βασίλισσες. Οι συγκεκριμένες προνύμφες αρχικά δεν διαφέρουν από αυτές που γίνονται και εργάτριες, αλλά υπό την επίδραση του βασιλικού πολτού εξελίσσονται σε βασίλισσες.

Όπως αναφέρει το tvxs ο Masaki Kamakura του Πανεπιστημίου της Toyama στην Ιαπωνία, αποθήκευεσε βασιλικό πολτό σε θερμοκρασία 40°C για 30 ημέρες και τάιζε με αυτό προνύμφες μελισσών κατά διαστήματα. Η επίδρασή του σταδιακά αποδυναμώθηκε, γεγονός που υποδηλώνει ότι το βασικό συστατικό ήταν σε αποσύνθεση. Στη συνέχεια έτρεφε τις προνύμφες με τον πολτό αλλά κάθε δόση βασιζόταν σε ένα συγκεκριμένο συστατικό που αποδυναμώνεται με τον καιρό. Μόνο ένα συστατικό έκανε τις προνύμφες να μετατραπούν σε βασίλισσες: μια πρωτεΐνη που ο Kamakura ονομάζει «royalactin».

Για να εντοπίσει πώς λειτουργεί η «royalactin», ο Kamakura την ενέταξε στη διατροφή των νυμφών μύγας. Η πρωτεϊνη τις έκανε να μεγαλώνουν και να γεννούν περισσότερα αυγά, όπως τις μέλισσες. Έτσι, διαπίστωσε ότι η «royalactin» λειτουργεί ενεργοποιώντας το γονίδιο EGFR, που εντοπίζεται σε όλο το ζωικό βασίλειο.

Αυτό υποδηλώνει ότι ένας προϋπάρχον μηχανισμός προγραμματίστηκε ώστε να παράγει το σύστημα των καστών στις μέλισσες, λέει στο New Scientist ο Francis Ratnieks του Πανεπιστημίου του Σάσεξ. Όταν τα έντομα έφτιαξαν αρχικά αποικίες, οι βασίλισσες και οι μέλισσες-εργάτες πρέπει να είχαν τα ίδια φυσικά χαρακτηριστικά –τονίζει- και οι κάστες δημιουργήθηκαν αργότερα, από τη royalactin ή κάτι παρόμοιο.

http://www.youtube.com/watch?feature=player_embedded&v=2__T6Q8rCCA

Βασιλικός πολτός και καταπολέμηση ασθενειών

 O βασιλικός πολτός των μελισσών είναι μία χημικού τύπου ουσία που παράγεται από τις νέες μέλισσες και αποτελείται από 31% πρωτείνες, 11% από λιπίδια, 65% από νερό, και 36% σάκχαρα. Να σημειωθεί ότι όλα τα παραπάνω συστατικά όπως τα σάκχαρα, οι πρωτεϊνες, και τα λιπίδια, διαφοροποιούνται ως προς τα ποσοστά τους αφού στην σύνθεσή τους επηρεάζονται και από πολλούς διατροφικούς και περιβαλλοντικούς παράγοντες που έρχονται σε επαφή οι μέλισσες. Επίσης ο βασιλικός πολτός είναι πολύ πλούσιος σεορμόνες και σε βιταμίνες.

Βασιλικός πολτός και καταπολέμηση ασθενειών

Το μεγάλο πλεονέκτημα με το βασιλικό πολτό είναι ότι μπορεί και καταπολεμάει μια σειρά παθήσεων όπως τις Νευρικές, Ενδοκρινικές, και Μεταβολικές διαταραχές, τον μυϊκό, σκελετικό, και συνδετικό ιστό, πολλές γυναικολογικές διαταραχές, τον διαβήτη, τις γεννητικές διαταραχές και τις διαταραχές στα ούρα, και τέλος βοηθάει τους ηλικιωμένους να μπορούν να παρατείνουν και άλλο τη ζωή τους. Βέβαια από τον βασιλικό πολτό υπήρξαν μέχρι τώρα και κάποιες παρενέργειες λόγω ορισμένων συμπτωμάτων αλλεργίας όπως το άσθμα και οι δερματίτιδες, ωστόσο οι ευεργετικές επιδράσεις του βασιλικού πολτού είναι αναμφισβήτητες.

ΒΑΣΙΛΙΚΟΣ ΠΟΛΤΟΣ

Ο ΒΑΣΙΛΙΚΟΣ ΠΟΛΤΟΣ παράγεται από την έκκριση των φαρυγγικών αδένων της εργάτριας μέλισσας στην περίοδο της ζωής της, μεταξύ της 5ηςκαι14ης ημέρας. Η εργάτρια αυτή έχει την δυνατότητα να εκκρίνει μέσω των χειλογόνων αδένων που βρίσκονται στο στήθος της ένα λευκό πολτό (γάλα της μέλισσας) που προορίζεται για την διατροφή των ωαρίων που θα γίνουν βασίλισσες. Ο Βασιλικός πολτός ουσιαστικά προορίζεται ως τροφή των βασιλισσών.

ΣΥΝΘΕΣΗ ΤΟΥ ΒΑΣΙΛΙΚΟΥ ΠΟΛΤΟΥ

Μετά από πολυάριθμες βιομηχανικές αναλύσεις έχουν πλέον προσδιοριστεί τα 97% των ουσιών από τις οποίες συντίθεται ο Βασιλικός πολτός. Οι κυριότερες είναι:

Βιταμίνες:

Θειαμίνη=Β1
Ριδοφλαβίναη=Β2
Νιασίνη=PP
Ασκορβικό οξύ=C
Πυροδοξύνη=Β6
Παντοθενικό οξύ=Β12
Βιοτίνη
Ινοσιτόλη
Φολικό οξύ
Βιταμίνη Ε


Σακχαρόλη, ριμπόζη και ένα άγνωστο κετο -σάκχαρο) Γλοβουλίνη και πολυάριθμα αμινοξέα.
Στον Βασιλικό πολτό περιέχεται και ένας αντικαρκινικός παράγοντας που ανακαλύφθηκε από τους καθηγητές TOWSEND & LUGAS του Πανεπιστημίου  GUELPH του Καναδά.
Πρόκειται για το 1ο υδροξύ 2-δεκενοικό οξύ.
Συνοπτικά ο Βασιλικός πολτός περιέχει 66% νερό, 12,3% πρωτεΐνες, 5,4% λίπος, 12,4% σάκχαρα και 8% μεταλλικά άλατα.
Είναι προϊόν εκκρίσεως των φαρυγγικών αδένων των εργατριών  μελισσών, ηλικίας 6 μέχρι 12 ημερών όταν το σμήνος βρίσκεται μέσα σε πλούσια αποθέματα γύρεως, μελιού, νερού κλπ και έχει σταθερή και συνεχή θερμοκρασία. Ο Βασιλικός πολτός αποτελεί τη μοναδική τροφή των βασιλισσών μητέρων, αλλά προσφέρεται και στις κάμπιες των εργατριών μελισσών και των κηφήνων από της εκκολάψεως μέχρι 2 1/2 ημερών.

ΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΒΑΣΙΛΙΚΟΥ ΠΟΛΤΟΥ ΣΤΗΝ ΟΛΗ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ

Ο Βασιλικός πολτός όπως έχουν δείξει επανειλημμένα επιστημονικά πειράματα, ασκεί ευνοϊκές  επιδράσεις στην όλη δομή του οργανισμού.
Αναλυτικά:
α) Εμπλουτίζει το αίμα με ερυθρά αιμοσφαίρια, αιμοσφαιρίνη, λευκοκύτταρα και γλυκόζη.
β) Βελτιώνει το βασικό μεταβολισμό, την ανάπτυξη του οργανισμού σε περιπτώσεις υποσιτισμού στην βρεφική ηλικία.
γ) Αυξάνει την ζωτικότητα, την μακροζωία και την αντοχή του οργανισμού γι αυτό συνιστάται ανεπιφύλακτα σε άτομα μετά τα πενήντα.
δ) Δίνει το αίσθημα της ευεξίας, αυξάνει την αντοχή, την όρεξη, επαναφέρει τις δυνάμεις για την δραστηριοποίηση του οργανισμού με τρόπο αληθινά αναπάντεχο.
ε) Έχει ειδική ευεργετική δράση στην ακράτεια των ούρων, στην εξάντληση του οργανισμού μετά από γρίπη και μετεγχειρητικές καταστάσεις.
στ) Αποτελεσματική η συμβολή του στην θεραπεία δερματικών παθήσεων και των πάσης φύσεως αλλεργικών καταστάσεων.
ζ) Αυξάνει την πίεση των υποτασικών οργανισμών και τέλος ενδείκνυται στους αθλητές κάθε κατηγορίας. Πέρα όμως από τις γενικές ενδείξεις υπάρχουν  και ειδικές όπως:
η) στην σεξουαλική ανικανότητα και ατονία, στην ανορεξία, στα έλκη, σε ανωμαλίες της εμμήνου ρύσης, σε παθήσεις της χολής, στην αρτηριοσκλήρυνση και στους οστεοαρθριτικούς πόνους.
θ) Αποδεδειγμένη η δυναμική του επίδραση στην πάθηση Πάρκινσον και άλλες νευρολογικές καταστάσεις.
ι) Εξαιρετικά ευεργετικός και στις έγκυες καθώς και σε όσες θηλάζουν μικρά.

ΜΟΡΦΗ ΚΑΙ ΓΕΥΣΗ ΒΑΣΙΛΙΚΟΥ ΠΟΛΤΟΥ

Στην φυσική μορφή ο Βασιλικός πολτός είναι παχύρρευστος έως γαλακτερός ανάλογα με την ημέρα συλλογής του. Το χρώμα του είναι υπόλευκο και η γεύση του υπόξινη και ελαφρά πιπερίζουσα.

ΔΟΣΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΣΥΣΚΕΥΑΣΙΑ ΤΟΥ ΒΑΣΙΛΙΚΟΥ ΠΟΛΤΟΥ

Η συσκευασία του Βασιλικού πολτού είναι το ίδιο σημαντική όσο και η παραγωγή του και αυτό γιατί είναι πολύ ευάλωτος. Η συχνή επαφή με τον αέρα μπορεί να τον αλλοιώσει σε πολύ μεγάλο βαθμό. Γι αυτό η συσκευασία του πρέπει να είναι όσο το δυνατότερο μικρότερη.
Η δοσολογία:
Για ενήλικες άνω των 18 ετών 1-2 γραμμάρια ημερησίως
Για παιδιά κάτω των 12 ετών 1/2 -1 γραμμάριο ημερησίως
Για αθλητές και φοιτητές 2 γραμμάρια ημερησίως
Καταπίνουμε τον Βασιλικό πολτό ή τον κρατάμε κάτω από τη γλώσσα για καλύτερη και ταχύτερη απορρόφηση από τον οργανισμό.

ΒΑΣΙΛΙΚΟΣ ΠΟΛΤΟΣ (ΠΑΡΑΓΩΓΗ-ΣΥΣΤΑΣΗ-ΧΡΗΣΕΙΣ)

Εργαστήριο Σηροτροφίας και Μελισσοκομίας
Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών, Ιερά Οδός 75, 11855 Αθήνα.

1.      ΠΡΟΕΛΕΥΣΗ ΚΑΙ ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΒΑΣΙΛΙΚΟΥ ΠΟΛΤΟΥ ΣΤΗΝ ΚΥΨΕΛΗ

Ο βασιλικός πολτός είναι μία άσπρη κρεμώδης ουσία, ισχυρά όξινος, με ιδιάζουσα οσμή και υπόπικρη γεύση, εξαιρετικά θρεπτική, η οποία εκκρίνεται από τους υποφαρυγγικούς αδένες των νεαρών εργατριών μελισσών. Προορίζεται για τη διατροφή όλων των προνυμφών μέχρι της ηλικίας των 3 ημερών και των ενήλικων βασιλισσών [4, 5]. Η ονομασία “βασιλικός πολτός” δόθηκε το 1788 από τον διάσημο Ελβετό ζωολόγο Frannois Huber και προέρχεται από το γεγονός ότι οι προνύμφες που προορίζονται να γίνουν βασίλισσες, καθώς επίσης και οι ενήλικες βασίλισσες, τρέφονται αποκλειστικά με μεγάλη ποσότητα από την τροφή αυτή.
Δεν υπάρχει γενετική διαφορά μεταξύ εργατριών και βασιλισσών που αναπτύσσονται στην ίδια κυψέλη. Η μοναδική διαφοροποίηση προέρχεται από το γεγονός ότι οι προνύμφες που προορίζονται για βασίλισσες τρέφονται αποκλειστικά με βασιλικό πολτό όλες τις μέρες, ενώ αυτές που προορίζονται για εργάτριες μετά την τρίτη ημέρα, με μείγμα νέκταρος και γύρης. Σαν αποτέλεσμα οι βασίλισσες αναπτύσσονται μέσα σε 16 ημέρες, έχουν 42% μεγαλύτερο μέγεθος και 60% περισσότερο βάρος, έχουν ένα υψηλά αναπτυγμένο γενετικό σύστημα με ωοθήκες και σπερματοθήκες πλήρως αναπτυγμένες, έχουν μεγαλύτερη διάρκεια ζωής (2-4 χρόνια), και μεγάλη παραγωγικότητα. Υπό την επίδραση του βασιλικού πολτού η βασίλισσα είναι σε θέση καθημερινά να γεννάει μέχρι και 1200 αυγά την ημέρα, πράγμα που σημαίνει ότι το βάρος των αυγών μίας ημέρας ξεπερνάει κατά το διπλάσιο το δικό της βάρος. Αντίθετα οι εργάτριες ολοκληρώνουν την ανάπτυξή τους μέσα σε 21 ημέρες, ζουν μικρότερο χρονικό διάστημα (35-40 ημέρες) και δε γεννούν αυγά.
Συνήθως χορηγείται άμεσα στη βασίλισσα ή στην προνύμφη απ' ευθείας καθώς εκκρίνεται. Δεν αποθηκεύεται στην κυψέλη και συνεπώς δεν αποτελεί ένα παραδοσιακό μελισσοκομικό προϊόν. Η μόνη θέση στην οποία η συγκομιδή του είναι εφικτή είναι κατά τη διάρκεια διατροφής της βασίλισσας, στις προνύμφες που προορίζονται να γίνουν βασίλισσες, οι οποίες ταΐζονται με αφθονία βασιλικού πολτού. Η προνύμφη δε μπορεί να καταναλώσει την τροφή τόσο γρήγορα όσο της παρέχεται και ο βασιλικός πολτός συσσωρεύεται στα βασιλικά κελιά (Εικ.1).




Εικόνα 1. Ανοιχτό και κλειστό βασιλικό κελί. Στη βάση του ανοιχτού κελιού φαίνεται ο βασιλικός πολτός.

2.      ΦΥΣΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΟΥ ΒΑΣΙΛΙΚΟΥ ΠΟΛΤΟΥ

Το χρώμα του βασιλικού πολτού έχει μεγάλη σημασία γιατί αποτελεί δείκτη της φρεσκότητας και της καταλληλότητάς του. Ο φρέσκος βασιλικός πολτός έχει λαμπερό λευκό χρώμα. Όταν όμως έρθει σε επαφή με τον αέρα ή εκτεθεί στο φως, το χρώμα του μεταβάλλεται σε ανοικτό κίτρινο και σκούρο γκρι. Η μεταβολή αυτή οφείλεται σε ένζυμα τα οποία οξειδώνουν κάποιες ουσίες του βασιλικού πολτού και τον καταστρέφουν.
Η υφή του είναι ζελατινώδη παχύρευστη, αλλά με την πάροδο του χρόνου μεταβάλλεται σε συμπαγή. Το αυξανόμενο ιξώδες φαίνεται να σχετίζεται με μία αύξηση των αδιάλυτων στο νερό αζωτούχων ενώσεων, μαζί με μία μείωση των διαλυτών ελεύθερων αμινοξέων (Takenaka et al., 1986). Αυτές οι αλλαγές προφανώς οφείλονται σε συνεχείς ενζυματικές δραστηριότητες και στις αλληλεπιδράσεις μεταξύ των λιπιδίων και των πρωτεϊνών. Χαρακτηρίζεται από ελαφρύ δριμύ άρωμα και όξινη γεύση που οφείλεται στο πολύ χαμηλό pH (3,5-4,5). Η πυκνότητά του είναι περίπου 1,1gr/cm³ (Lercker et al., 1992) και είναι μερικώς διαλυτός στο νερό.

3.      Η ΣΥΝΘΕΣΗ ΤΟΥ ΒΑΣΙΛΙΚΟΥ ΠΟΛΤΟΥ

Η μεγάλη θρεπτική αξία και οι βιολογικές ιδιότητες του βασιλικού πολτού οφείλονται στην ειδική σύνθεσή του. Τα κύρια συστατικά είναι νερό, πρωτεΐνες, σάκχαρα, λιπίδια και μεταλλικά άλατα. Στην εικόνα 2 δίνεται η μέση χημική σύσταση του βασιλικού πολτού. Το μεγάλο εύρος των αναλυτικών τιμών του βασιλικού πολτού οφείλεται σε διάφορους παράγοντες οι κυριότεροι των οποίων είναι:
-        Η περιοχή συλλογής
-        Η διαφορετική χλωρίδα
-        Η φυλή των μελισσών
-        Η ηλικία της προνύμφης από την οποία συλλέγεται
-        Οι συνθήκες διατήρησής του
-        Η παλαίωση του προϊόντος
-        Η αναλυτική μέθοδος που χρησιμοποιήθηκε για τον προσδιορισμό των συστατικών του.
Οι διαφορές αυτές όμως δεν είναι σημαντικές και συνεπώς η σύνθεσή του  μπορεί να θεωρηθεί ότι παραμένει σχετικά σταθερή.
Το νερό αποτελεί τα 2/3 του φρέσκου βασιλικού πολτού, αλλά σε ξηρό βάρος οι πρωτεϊνες και τα σάκχαρα υπερτερούν κατά πολύ. Από τις αζωτούχες ενώσεις, οι πρωτεϊνες καταλαμβάνουν ποσοστό 73,9. Όλα τα απαραίτητα αμινοξέα για τον άνθρωπο είναι παρόντα σε επαρκείς αναλογίες. Σε σύνολο 29 αμινοξέων που έχουν ταυτοποιηθεί, τα πιο σημαντικά είναι το ασπαρτικό και το γλουταμινικό οξύ (Howe et al., 1985).
Τα σάκχαρα αποτελούνται κυρίως από φρουκτόζη και γλυκόζη σε σχετικά σταθερή αναλογία, όμοια με αυτή του μελιού. Σε πολλές περιπτώσεις η φρουκτόζη και γλυκόζη μαζί αποτελούν το 90% των συνολικών σακχάρων. Η αναλογία λιπιδίων είναι ένα σπουδαίο και πολύ ενδιαφέρον χαρακτηριστικό του βασιλικού πολτού. Τα λιπίδια αποτελούνται κυρίως από λιπαρά οξέα με ασυνήθιστη και σπάνια δομή, μεταξύ των οποίων το κυριότερο είναι το υδροξυτρανσδεκενοϊκό οξύ, το οποίο έχει αντιβακτηριακές και μυκητοκτόνες ιδιότητες. Τα κυριότερα μεταλλικά στοιχεία που περιέχει είναι: K, Ca, Na, Zn, Fe, Cu και Mn, με μία ισχυρή επικράτηση του καλίου, σε μικρότερες όμως συγκεντρώσεις από ότι στη γύρη.
Χαρακτηριστικό για το βασιλικό πολτό είναι και η περιεκτικότητά του σε βιταμίνες: βιταμίνη Β1, Β2, Β3, Β4, Β5, Β6, Β7, Β8, Β9, Β12 και σε μικρότερες ποσότητες βιταμίνη C, D, A και Ε. Το παντοθενικό οξύ (Β5) παίζει μεγάλο ρόλο στο μεταβολισμό των προνυμφών που βρίσκονται στην ανάπτυξη.
Κατά τη διάρκεια των πρώτων μελετών, ιδιαίτερη έμφαση είχε δοθεί στις έρευνες για εντοπισμό σεξουαλικών ορμονών στο βασιλικό πολτό. Οι Melampy και Stanley (1940) δεν έδειξαν τέτοιου είδους επιδράσεις στους αρουραίους, ενώ οι Johansson και Johansson (1958) απέδειξαν την απουσία ανθρώπινων σεξουαλικών ορμονών. Πρόσφατα με τη χρησιμοποίηση πιο εξελιγμένων μεθόδων, βρέθηκαν ίχνη τεστοστερόνης (Vittek and Slomiany, 1984), τα οποία σε σύγκριση με τα ποσά τεστοστερόνης που παράγει ένας άνδρας ημερησίως είναι αμελητέα. Συνεπώς δεν υπάρχουν βιολογικές επιδράσεις για τόσο μικρές ποσότητες.
Επίσης περιέχει και μία αναλογία ενεργών ουσιών, όπως η ακετυλοχολίνη που βρίσκεται σε ποσότητα πάνω από 1 mg/g και η οποία έχει αγγειoδιασταλτικές ιδιότητες, χρήσιμες για τη θεραπεία κυκλοφορικών διαταραχών που απαντώνται σε ηλικιωμένα άτομα. Επιπλέον έχει επίδραση και στο νευρικό σύστημα επιτρέποντας τη μεταφορά νευρικών ταλαντώσεων από μία νευρική ίνα σε άλλη. Τέλος διεγείρει την έκκριση αδρεναλίνης.





Εικόνα 2. Σχηματική απεικόνιση των κύριων συστατικών του βασιλικού πολτού.

4.  Η ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΚΑΙ Η ΔΙΑΤΗΡΗΣΗ ΤΟΥ ΒΑΣΙΛΙΚΟΥ ΠΟΛΤΟΥ

Ο πιο συνηθισμένος τρόπος παραγωγής του βασιλικού πολτού στην Ελλάδα είναι από τα βασιλικά κελιά σμηνουργίας που σχηματίζονται περιμετρικά της κηρήθρας κατά την περίοδο της άνοιξης και νωρίς το καλοκαίρι (Εικ. 3). Τα σχηματισθέντα βασιλικά κελιά κόβονται από τις κηρήθρες και γίνεται η συλλογή του βασιλικού πολτού, αφού πρώτα αφαιρεθεί από μέσα η προνύμφη της βασίλισσας.



Εικόνα 3. Βασιλικά κελιά σμηνουργίας


Ο πιο συστηματικός όμως τρόπος παραγωγής βασιλικού πολτού είναι με τη μέθοδο του εμβολιασμού. Κατά τη μέθοδο αυτή σε βασιλικά κελιά εμβολιάζουμε προνύμφες εργατριών ηλικίας 1-3 ημερών και τα εμβολιασθέντα αυτά βασιλικά κελιά τοποθετούνται σε μελίσσια δυνατά, που δεν έχουν βασίλισσα (Εικ.4-7). Την 3η ημέρα από τον εμβολιασμό (72 ώρες) τα εμβολιασμένα βασιλικά κελιά έχουν τη μεγαλύτερη ποσότητα βασιλικού πολτού. Αφού αφαιρέσουμε την προνύμφη της βασίλισσας, συλλέγουμε το βασιλικό πολτό και μπορούμε πάλι να επαναλάβουμε τη διαδικασία του εμβολιασμού στα ίδια βασιλικά κελιά. Ο αριθμός των επαναλαμβανόμενων εμβολιασμών θα εξαρτηθεί από τη δύναμη του μελισσιού. Κάθε βασιλικό κελί δίνει ¼ του γραμμαρίου περίπου βασιλικό πολτό. Δηλαδή κάθε κυψέλη με 50 κελιά δίνει σε κάθε εμβολιασμό 10gr περίπου βασιλικό πολτό (44).



Ο βασιλικός πολτός διατηρείται εύκολα. Αμέσως μετά τη συλλογή του πρέπει να φιλτράρεται με λεπτό πανί ή με λεπτή νάιλον σίτα και να τοποθετείται αμέσως στο ψυγείο σε θερμοκρασία περίπου 2-4ºC. Τα φιαλίδια πρέπει να είναι καλά γεμισμένα και κλεισμένα για να μην έρχεται ο βασιλικός πολτός σε επαφή με το οξυγόνο. Επίσης θα πρέπει να τυλίγονται και με φύλλο αλουμινίου για να προστατεύονται από το φως. Αν χρειαστεί να συντηρήσουμε το βασιλικό πολτό για μεγάλο χρονικό διάστημα, τότε χρειάζεται να τοποθετηθεί στην κατάψυξη. Η καλύτερη διατήρηση είναι η λυοφιλίωση, δηλαδή η ξήρανση σε κενό αέρος σε ατμοσφαιρική πίεση 7mm και θερμοκρασία -47°C.
Άλλος τρόπος διατήρησης του βασιλικού πολτού, είναι η ανάμειξή του με μέλι. Το μέλι δεν πρέπει να είναι ρευστό γιατί σαν ελαφρύτερος που είναι ο βασιλικός πολτός, ανεβαίνει στην επιφάνεια και έτσι δεν έχουμε ομοιόμορφη ανάμιξη. Το καταλληλότερο μέλι είναι το λεπτοκρυσταλλωμένο. Το μέλι αυτό, όταν τοποθετηθεί στο ψυγείο, έχει την υφή του πηχτού βουτύρου και με τον τρόπο αυτό ο βασιλικός πολτός μένει ομοιόμορφα αναμιγμένος.




5. Η ΑΞΙΑ ΤΟΥ   ΒΑΣΙΛΙΚΟΥ ΠΟΛΤΟΥ ΣΤΗ ΦΑΡΜΑΚΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΙΑΤΡΙΚΗ

Οι ευεργετικές επιδράσεις του βασιλικού πολτού είναι γνωστές εδώ και χιλιάδες χρόνια. Οι αρχαίοι Έλληνες αναφέρονταν στην αμβροσία, που προσέδιδε αθανασία στους θεούς του Ολύμπου και η οποία περιείχε βασιλικό πολτό. Το προϊόν έγινε αντικείμενο πολλών μελετών κάτω από αυστηρό ιατρικό έλεγχο. Οι έρευνες έγιναν κυρίως για τις επιδράσεις του βασιλικού πολτού στις νευρασθένειες, στην ανάρρωση από διάφορες καταστάσεις, στην υπερκόπωση, στην πορεία της εγκυμοσύνης και σε αρκετές περιπτώσεις διαταραχών του οργανισμού.

-      Διαβήτης
Πρόκειται για χρόνια ασθένεια η οποία χαρακτηρίζεται από υπεργλυκαιμία, δηλαδή αύξηση των επιπέδων του σακχάρου του αίματος, η οποία μπορεί να συνδέεται με διάφορες εκφυλιστικές ασθένειες (κυρίως αγγειακές και νευρολογικές).
Ο βασιλικός πολτός προκαλεί μία μείωση των επιπέδων της γλυκόζης του αίματος και των επιπέδων των λιπιδίων του αίματος με πιο γρήγορο ρυθμό από τις συνηθισμένες θεραπευτικές αγωγές. Ωστόσο πρέπει να αναφερθεί ότι έχει αποδειχθεί σε εργαστηριακές μελέτες ότι σε αρκετές περιπτώσεις ο βασιλικός πολτός μπορεί να προκαλεί υπεργλυκαιμία [38].
Ιάπωνες ερευνητές προσδιόρισαν στο βασιλικό πολτό οργανικά οξέα που έχουν παρεμφερή δράση με την ινσουλίνη. Από τα αποτελέσματα εργαστηριακών πειραμάτων συμπεραίνεται ότι παθολογικές καταστάσεις του ανθρώπινου οργανισμού (διαβήτης και υπέρταση) είναι πιθανόν να βελτιώνονται με τις συγκεκριμένες ουσίες [24].



-        Νευρο-ενδοκρινο-μεταβολικές διαταραχές
Ο βασιλικός πολτός επιδρά στο νευρικό σύστημα εξαιτίας των βιταμινών του συμπλέγματος Β που περιέχει και της ακετυλοχολίνης η οποία δρα ως νευρομεταβιβαστής.
Η σπασμοφιλία είναι μία νευροενδοκρινομεταβολική ασθένεια με ευρεία διάδοση. Χαρακτηρίζεται από την εμφάνιση μυϊκών σπασμών οι οποίοι μπορεί να είναι ίδιοι ή να διαφέρουν σε ένταση, σε διάρκεια και στο σημείο εντοπισμού τους. Τα αποτελέσματα μελέτης η οποία διεξήχθει στη Ρουμανία σε 100 γυναίκες που υπέφεραν από σπασμοφιλία και στις οποίες έγινε θεραπεία με μελισσοκομικά προϊόντα, μεταξύ των άλλων και με βασιλικό πολτό, οδήγησαν στο συμπέρασμα ότι η μελισσοθεραπεία μπορεί να συνισφέρει σε μία καλύτερη ρύθμιση των μυϊκών τόνων. Μετά από 30 ημέρες θεραπείας τα θετικά αποτελέσματα που παρατηρήθηκαν (ανάρρωση ή βελτίωση της κατάστασης) ήταν της τάξεως του 15%. Εαν η μελισσοθεραπεία συνδυαστεί με κλασσική φαρμακευτική αγωγή (κυρίως με χορήγηση Ca και Mg) αυξάνει τα θετικά αποτελέσματα στο 60%.

-      Συνδετικός, μυϊκός και σκελετικός ιστός
Έχει διαπιστωθεί ότι ο βασιλικός πολτός έχει θετική δράση στο κολλαγόνο. Η δράση του αυτή ίσως να οφείλεται  στην παρουσία της προλίνης, ενός αμινοξέος  που συνδέεται με τη σύνθεση του κολλαγόνου και της ελαστίνης, τα οποία αποτελούν σημαντικά συστατικά του συνδετικού ιστού. Επίσης ευεργετικά αποτελέσματα παρατηρήθηκαν και στην οστεοπόρωση, μία ασθένεια που κυρίως παρουσιάζεται στις γυναίκες κατά τη διάρκεια της εμμηνόπαυσης, περίοδος που χαρακτηρίζεται από διάφορες ορμονικές διαταραχές.
Η σκληροδερμία είναι ασθένεια του συνδετικού ιστού, η οποία προσβάλει το δέρμα, τους μύες και τις αρθρώσεις. Προς το παρών δεν υπάρχει συγκεκριμένη θεραπεία για αυτό τον τύπο ασθένειας. Η εφαρμογή μίας σύνθετης θεραπείας βασισμένης στο δηλητήριο της μέλισσας και στο βασιλικό πολτό έδωσε ενθαρρυντικά αποτελέσματα βελτιώνοντας την κατάσταση των ασθενών, κυρίως μειώνοντας τους πόνους των αρθρώσεων και βελτιώνοντας την ελαστικότητα του δέρματος. Η δυσκαμψία των αρθρώσεων δεν εξαφανίστηκε τελείως, αλλά υπήρξε βελτίωση της λειτουργίας των [41].
Άτομα που υποφέρουν από ρευματοειδή αρθρίτιδα έχουν επίπεδα παντοθενικού οξέος στο αίμα μικρότερα από ένα όριο. Ο βασιλικός πολτός προσφέρει ποσότητα παντοθενικού οξέος σε συνδυασμό με το 10- υδροξυ-δεκενοϊκό οξύ το οποίο βοηθά στην απορρόφησή του. Η θεραπεία είναι αποτελεσματικότερη όταν ο βασιλικός πολτός χορηγείται με παντοθενικό ασβέστιο (32).

-      Δράση κατά βακτηρίων και ιών
Οι πρώτοι ερευνητές που απέδειξαν την βακτηριοστατική (εμποδίζει την ανάπτυξη των μικροοργανισμών χωρίς να τους θανατώνει) και βακτηριοκτόνο (καταστρέφει τα βακτήρια) δράση του βασιλικού πολτού ήταν οι McClekey και Melampy. Εμποδίζει λοιπόν την ανάπτυξη των μικροοργανισμών: Staphylococcus aureus, Streptococcus hemolyticus, Mycobacterium tuberculosis, Bacillus alvei, Βάκιλλος Κώκ (βάκιλλος της φυματίωσης) κ.α. Αυτό το γεγονός έχει σημασία στη θεραπεία μερικών δερματικών παθήσεων από σταφυλόκοκκους. Σε υψηλές συγκεντρώσεις είναι αποτελεσματικός εναντίον του ιού της γρίππης [12].

-      Βασιλικός πολτός και καρκίνος
Ο βασιλικός πολτός έχει αντικαρκινικές ιδιότητες (30). Σε πειράματα που έγιναν στην Ιαπωνία σε ποντίκια και ανακοινώθηκαν στο Διεθνές Συνέδριο Μελισσοκομίας της Nagoya (1985), παρουσιάστηκαν ενδείξεις ότι ο βασιλικός πολτός είναι αποτελεσματικός εναντίον των όγκων που αναπτύσσονται με αργό ρυθμό, αλλά όχι εναντίον όγκων καλπάζουσας μορφής (πχ. λευχαιμία) [31]. Επίσης διεγείρει την παραγωγή της ανοσογλοβουλίνης από τα λεμφοκύτταρα και αυξάνει τα IgM και IgG σε ασθενείς με καρκίνο του μαστού (43).
Τα βιβλιογραφικά δεδομένα αναφέρουν ότι η χορήγηση βασιλικού πολτού σε παιδιά τα οποία έπασχαν από διάφορες μορφές καρκίνου (λέμφωμα, λευχαιμία και ηπατοβλάστωμα) είχε ως αποτέλεσμα την αύξηση της όρεξης σε όλους τους ασθενείς και γενικά τη βελτίωση της κατάστασής τους, όπως επίσης και την αύξηση της αντοχής τους σε ιογενής και βακτηριακές ασθένειες. Επιπλέον παρατηρήθηκε αύξηση στα επίπεδα των λευκών αιμοσφαιρίων, των φαγοκυττάρων και των λεμφοκυττάρων.

-      Νευρολογικές ασθένειες
Βοηθά άτομα που πάσχουν από γενική εξάντληση, κόπωση, κεφαλαλγία, ανία [7]. Από τις πιο συνηθισμένες διαταραχές είναι η απώλεια μνήμης στα ηλικιωμένα άτομα, η οποία μπορεί να είναι είτε προσωρινή είτε μόνιμη. Πολλές επιστημονικές εργασίες έδειξαν ότι ο βασιλικός πολτός δρα προληπτικά, εμποδίζοντας τέτοιου είδους διαταραχές. Η δράση του αυτή οφείλεται στην παρουσία των βιταμινών του συμπλέγματος Β και της βιταμίνης Ε, η οποία δρα σε εγκεφαλικές τροφικές διαταραχές και στη λειτουργία των νευρικών διασυνδέσεων. Η χορήγηση βασιλικού πολτού πρέπει να αρχίσει πολύ νωρίς, από τη στιγμή που εμφανιστούν τα πρώτα συμπτώματα απωλειών μνήμης, τα οποία συνήθως είναι περιστασιακά. Είναι πολύ σημαντικό η θεραπεία να είναι συνεχής για μεγάλο χρονικό διάστημα [11].

-      Ψυχιατρικές ασθένειες
Συνίσταται σε περιπτώσεις κατάθλιψης, όταν τα άτομα παρουσιάζουν έλλειψη ενδιαφέροντος για οτιδήποτε συμβαίνει γύρω τους, σε περιπτώσεις ανησυχίας κυρίως σε ηλικιωμένα άτομα, όπως επίσης βελτιώνει καταστάσεις φοβίας, διάφορες μορφές αϋπνίας και διαταραχές στη διάθεση των ατόμων [8].  Ανάλογα με την αιτιολογία και τη σοβαρότητα της ασθένειας, ο βασιλικός πολτός μπορεί να χορηγείται, μόνος ή σε συνδυασμό με άλλες φαρμακευτικές θεραπείες.
Η χρήση του διεγείρει τις αμυντικές αντιδράσεις του οργανισμού και βελτιώνει τις κυκλοφορικές και αναπνευστικές συνθήκες. Έχει αποδειχθεί ότι σε προ-εγχειρητικό στάδιο χορήγηση βασιλικού πολτού αύξησε την όρεξη των ατόμων και συνεπώς το σωματικό τους βάρος. Το γεγονός αυτό είναι πολύ σημαντικό κυρίως στα ηλικιωμένα άτομα τα οποία παρουσιάζουν συχνά συμπτώματα υποσιτισμού, κατά την εισαγωγή τους σε νοσοκομείο ή χρειάζονται δύναμη για γρήγορη ανάρρωση. Συνεπώς χρήση του βασιλικού πολτού σε άτομα τα οποία πρόκειται να υποβληθούν σε εγχείρηση έχει ως αποτέλεσμα γρηγορότερη ανάρρωση. Επιπλέον σε ασθενείς που υποφέρουν από νευροφυτική δυστονία (νευρολογική διαταραχή που χαρακτηρίζεται από ισχυρούς ακούσιους μυϊκούς σπασμούς, οι οποίοι προκαλούν την επώδυνη καθήλωση του σώματος σε ορισμένη στάση), αϋπνία, νευρικότητα, η χορήγηση βασιλικού πολτού βελτιώνει την νευροψυχική τους ισορροπία.
Ο βασιλικός πολτός εξαιτίας της ρυθμιστικής του δράσης στην όρεξη, έχει  αξιόλογα και γρήγορα αποτελέσματα σε άτομα που υποφέρουν από ανορεξία [9].

-      Καρδιαγγειακές ασθένειες
Ο βασιλικός πολτός έχει μία εξαιρετική και διεγερτική δράση στην καλή λειτουργία του κυκλοφορικού συστήματος. Είναι πιθανό η μεγάλη διάρκεια ζωής της βασίλισσας να οφείλεται στις ευεργετικές δράσεις του βασιλικού πολτού στην καρδιά. Τα φλαβονοειδή που περιέχει έχουν υποτασικές και καρδιοτονωτικές ιδιότητες.
Εξαιτίας της σύνθεσής του, ο βασιλικός πολτός έχει ρυθμιστικό ρόλο στην καρδιακή λειτουργία. Μία από τις σημαντικότερες καρδιακές ασθένειες είναι η αρτηριοσκλήρωση, η οποία χαρακτηρίζεται από αύξηση του όγκου και σκλήρυνση των αρτηριακών τοιχωμάτων και ευνοείται από την καθιστική ζωή, το κάπνισμα και την πλούσια σε ζωικά λίπη διατροφή. Επιστημονικές μελέτες σε ζώα και κλινικά πειράματα σε ανθρώπους επιβεβαίωσαν τα θετικά αποτελέσματα του βασιλικού πολτού στην αρτηριοσκλήρυνση.