Αυτή είναι η σφήκα-δολοφόνος 6 εκατοστών που απειλεί την Ευρώπη

Καταστρέφει τα μελίσσια ενώ έχει σκοτώσει και ανθρώπους στη Γαλλία

Μελισσοκόμος στη Σλοβενία παρατήρησε και ανέφερε για πρώτη φορά την παρουσία στη χώρα, της τρομερής ασιατικής σφήκας που θεωρείται δολοφόνος των μελισσών.

Ο μελισσοκόμος παρατήρησε αρχικά μεγάλη καταστροφή στα μελίσσια του για να εντοπίσει αργότερα τη σφήκα που εικάζεται ότι μπήκε στη χώρα από την Ιταλία, όπου ήδη είναι παρούσα.

Η Ένωση Μελισσοκόμων Σλοβενίας επιβεβαίωσε την παρουσία της ασιατικής σφήκας, η οποία είναι εισβολέας στην ευρωπαϊκή ήπειρο και τα τελευταία χρόνια προκαλεί τεράστιες ζημιές σε μελίσσια ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις είναι επικίνδυνη και για τους ανθρώπους, όχι μόνο σε όσους είναι αλλεργικοί στα τσιμπήματα. Ήδη στη Γαλλία 6 άνθρωποι έχουν χάσει τη ζωή τους από το τσίμπημα της.

Πρόκειται για είδος σφήκας που φτάνει σε μήκος ακόμη και τα 6 εκατοστά και μπορεί να πετάξει με ταχύτητα 60 χλμ. την ώρα. Οι μέλισσες γίνονται εύκολη λεία της αφού δεν διαθέτουν αμυντικούς μηχανισμούς για να την αντιμετωπίσουν.

Η σφήκα αυτή εισβάλει και στα μελίσσια και μπορεί να θανατώσει 40 μέλισσες το λεπτό.   Εκτός από την Ιταλία και τώρα τη Σλοβενία η ασιατική σφήκα έχει ήδη κάνει την εμφάνιση της στη Γαλλία και στη Βρετανία.

EPILOBEE: Πανευρωπαϊκή μελέτη καταδεικνύει για μία ακόμη φορά το φαινόμενο της αυξημένης θνησιμότητας των μελισσών

Εδώ και πολλά χρόνια η επιστημονική κοινότητα ταλανίζεται για τηνεξήγηση του φαινομένου της αυξημένης θνησιμότητας των μελισσών. Αν και έχουν πραγματοποιηθεί αρκετές μελέτες που επιχείρησαν να προσδιορίσουν τα αίτια του φαινομένου – με πρόσφατο παράδειγμα την μελέτη που κατέδειξε τον αντίκτυπο στους πληθυσμούς των μελισσών από τα νεονικοτινοειδή  φυτοφάρμακα που οδήγησε πέρυσι στην απαγόρευση τεσσάρων νεονικοτινοειδών φυτοφαρμάκων από την Ε.Ε.  -  εντούτοις αποδεικνύεται ότι δεν έχουν λάβει χώρα μελέτες που να αφορούν μεγάλα δείγματα πληθυσμών μελισσών σε διακρατικό επίπεδο.

Η έρευνα EPILOBEE αποτελεί ένα εναρμονισμένο πρόγραμμα επιδημιολογικής παρακολούθησης (σ.σ. pentapostagma.gr – harmonized epidemiological surveillance programme) που υλοποιείται σε 17 χώρες της Ευρώπης. Αυτό πρακτικά μεταφράζεται στο γεγονός ότι τα δεδομένα συλλέγονται βάσει συγκρίσιμων μεθοδολογιών σε πανευρωπαϊκό επίπεδο και έτσι μπορούν να οδηγήσουν σε γενίκευση των συμπερασμάτων αλλά και σε σύγκριση της πραγματικής έκτασης του προβλήματος της αυξημένης θνησιμότητας των μελισσών για κάθε χώρα που λαμβάνει μέρος.

Το παρακάτω διάγραμμα καταδεικνύει τους παράγοντες που επηρεάζουν την ποιότητα υγείας των επικονιαστών – μελισσών. Παράγοντες όπως το επίπεδο διατροφής, η διαθεσιμότητα της διατροφής, τα φυτοφάρμακα, οι κλιματικές και καιρικές συνθήκες αποδεικνύονται πολύ σημαντικοί:

Η έρευνα EPILOBEE καθόρισε τα αποδεκτά όρια θνησιμότητας των αποικιών των μελισσών στο 10% – έτσι οι χώρες που βρίσκονταν πάνω από αυτό το όριο ή σημαντικά πάνω από το όριο του 10% αποτελούν κρίσιμες περιπτώσεις που θα πρέπει να διερευνηθούν περαιτέρω:

Συγκεκριμένα, οι χειμερινοί δείκτες θνησιμότητας των αποικιών των μελισσών κυμαίνονται από 3,5% σε 33,6%. Στην Ελλάδα, την Ουγγαρία, την Ιταλία, τη Λιθουανία τη Σλοβακία και την Ισπανία οι απώλειες σε αποικίες μελισσών κατά τη χειμερινή περίοδο βρίσκονταν κάτω από το 10%. Στη Γερμανία, τη Γαλλία, τη Λετονία την Πολωνία και την Πορτογαλία οι δείκτες θνησιμότητας των αποικιών των μελισσών κυμαίνονταν από 10% έως 15% κατά την περίοδο του χειμώνα. Στο Βέλγιο, τη Δανία, την Εσθονία, τη Φινλανδία τη Σουηδία και το Ηνωμένο Βασίλειο οι δείκτες θνησιμότητας των μελισσών κατά την χειμερινή περίοδο ήταν πάνω από  20%.

Το παρακάτω διάγραμμα απεικονίζει τα ποσοστά θνησιμότητας των μελισσών ανά χώρα σύμφωνα με την Έρευνα Epilobee που πραγματοποιήθηκε σε 17 χώρες της Ε.Ε. την χειμερινή περίοδο 2012-2013. Διακρίνουμε ότι υπάρχει αρκετά μεγάλη διαφοροποίηση μεταξύ των χωρών του Ευρωπαϊκού Νότου και Βορρά με τις βόρειες χώρες να αντιμετωπίζουν το μεγαλύτερο πρόβλημα:

Ακόμη ένα διάγραμμα – χάρτης, απεικονίζει τον δείκτη θνησιμότητας των αποικιών των μελισσών κατά τη διάρκεια της περιόδου άνοιξη – καλοκαίρι του 2013 στις 17 χώρες της Ε.Ε που συμμετείχαν στην μελέτη εμφανίζοντας σαφέστατα χαμηλότερα ποσοστά θανάτων αποικιών μελισσών:

Σουηδοί ερευνητές αναπτύσσουν θεραπεία για την προστασία του πληθυσμού των μελισσών

Σουηδοί ερευνητές ανακοίνωσαν την Παρασκευή ότι ανέπτυξαν ένα νέο φάρμακο για την προστασία των μελισσών από τις ασθένειες που αφανίζουν ολόκληρες αποικίες τους στις Η.Π.Α και την Ευρώπη.

Ομάδα μικροβιολόγων του Πανεπιστημίου Lund προχώρησε στην κατοχύρωση διπλώματος ευρεσιτεχνίας για την συγκεκριμένη θεραπεία (σ.σ. pentapostagma.gr – patented), με την ονομασία SymBeeotic – η οποία κατασκευάστηκε από βακτήρια γαλακτικού οξέος που ελήφθησαν από στομάχια υγιών μελισσών. Η διαδικασία που περιγράφηκε από τους ερευνητές ως μία που δίνει εξαιρετική "ώθηση" στο ανοσοποιητικό σύστημα των μελισσών, με τους ερευνητές να ευελπιστούν στη μείωση του ρυθμού θανάτων των εντόμων.

"Τα βακτήρια σε αυτό το προϊόν είναι ενεργά τόσο στην βακτηριακή ασθένεια των μελισσών, την σηψιγονία, που αναπτύσσεται στην Αμερική όσο και σε αυτήν που αναπτύσσεται στην Ευρώπη (σ.σ. pentapostagma.gr - American and European foulbrooddisease)", δήλωσε η Δρ. Alejandra Vasquez, μια εκ των κατασκευαστών της θεραπείας προς το Γαλλικό Πρακτορείο Ειδήσεων. Η σηψιγονία (foulbrood) αποτελεί την θανατηφόρο βακτηριακή ασθένεια που απειλεί τους πληθυσμούς των μελισσών.   

"Ευελπιστούμε ότι οι μελισσοκόμοι θα χρησιμοποιήσουν αυτήν την θεραπεία ως ένα προληπτικό φάρμακο για να αποφύγουν την χρήση αντιβιοτικών."

Οι ερευνητές, που εργάσθηκαν για την ανάπτυξη του φαρμάκου για σχεδόν δέκα έτη, σχεδιάζουν την παρουσίαση του στο ετήσιο συνέδριο μελισσοκόμων που θα πραγματοποιηθεί το Σάββατο στη Ρωσία.

Ο συνεργάτης στις έρευνες για την ανάπτυξη της θεραπείας, ερευνητής Δρ. Tobias Olofsson δήλωσε ότι το φάρμακο αποτελεί το "μόνο υφιστάμενο προϊόν που ενισχύει το φυσικό ανοσοποιητικό σύστημα των μελισσών", καθώς  παράλληλα αυξάνεται η αντίσταση στα χορηγούμενα αντιβιοτικά.

Απάντηση στο φαινόμενο που οδηγεί σε μαζικούς θανάτους μελισσών σε παγκόσμιο επίπεδο

Ερευνητές αποκάλυψαν τα γενετικά μυστικά των μελισσών, γεγονός που αναμένεται να ρίξει φως στην εξέλιξή τους αλλά και στα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι πληθυσμοί τους τα τελευταία χρόνια 

Διεθνής ομάδα ερευνητών ανακοίνωσε ότι αποκάλυψε τα γενετικά μυστικά της μελισσοπαραγωγού μέλισσας (Αpis mellifera). Η εξέλιξη θεωρείται πολύ σημαντική αφού θα επιτρέψει στους ειδικούς να κάνουν συνδέσεις ανάμεσα στη διατροφή των εντόμων, στο περιβάλλον που ζουν και την ανάπτυξη τους.

Οι ερευνητές ευελπιστούν επίσης ότι η εξέλιξη θα βοηθήσει στο να δοθεί μια απάντηση σε φαινόμενα που οδηγούν σε μαζικούς θανάτους μελισσών σε παγκόσμιο επίπεδο, όπως η αποκαλούμενη «Διαταραχή Κατάρρευσης Αποικίας».


Σύνθετες κοινωνίες
Ομάδα ερευνητών από τη Βρετανία και την Αυστραλία μελέτησε διεξοδικά τις μελισσοπαραγωγούς μέλισσες. «Οι μελισσοπαραγωγοί μέλισσες ζουν σε σύνθετες κοινωνίες που αποτελούνται από δεκάδες χιλιάδες μέλη. Στην πλειονότητά τους είναι θηλυκές εργάτριες που δεν μπορούν να αναπαραχθούν και για αυτόν τον λόγο αφιερώνουν τη σύντομη ζωή τους στη συλλογή τροφής και σε άλλες ασχολίες όπως η φροντίδα των προνυμφών μέσα στις κυψέλες.

Οταν η βασίλισσα της κυψέλης γεννάει τα αβγά της οι εργάτριες αποφασίζουν αν η προνύμφη όταν εκκολαφθεί θα γίνει εργάτρια ή βασίλισσα. Ετσι οι προνύμφες τρέφονται ανάλογα με τη μοίρα που τους έχουν προδιαγράψει οι εργάτριες. Οι προνύμφες που προορίζονται για εργάτες τρέφονται με γύρη και νέκταρ ενώ εκείνες που προορίζονται για βασίλισσες με βασιλικό πολτό. Το ίδιο διαιτολόγιο ακολουθείται σε όλη τη διάρκεια της ζωής των μελισσών. Οι εργάτες τρώνε γύρη και νέκταρ ενώ οι βασίλισσες τον πολτό» αναφέρει ο Πολ Χαρντ, του Πανεπιστημίου Queen Mary στο Λονδίνο που ήταν μέλος της ερευνητικής ομάδας.


Ο ρόλος της επιγενετικής
Όπως φαίνεται, ο ρόλος που θα κληθούν να έχουν οι μέλισσες στην κυψέλη δεν είναι γενετικός (δεν είναι γραμμένος στο DNA τους) αλλά επιγενετικός - επιβάλλεται δηλαδή από εξωτερικούς παράγοντες. Το φαινόμενο είναι σύμφωνα με τους ερευνητές αποτέλεσμα της λεγόμενης υπόθεσης του «ιστονικού κώδικα», μιας διαδικασίας που αφορά γενετικές μεταβολές οι οποίες λαμβάνουν χώρα σε μια οικογένεια πρωτεϊνών (ιστόνες) μέσα στον πυρήνα των κυττάρων. Είναι η πρώτη φορά που το συγκεκριμένο φαινόμενο εντοπίζεται στις μελισσοπαραγωγούς μέλισσες.

«Η διαφορετική εξέλιξη σε μέλισσες που διαθέτουν το ίδιο DNA είναι ένα ξεκάθαρο παράδειγμα επιγενετικής δράσης που ξεπερνά τους βασικούς γονιδιακούς μηχανισμούς. Από τις γνώσεις που έχουμε για το πώς λειτουργεί ο ιστονικός κώδικας σε άλλους οργανισμούς πιστεύουμε ότι στην περίπτωση των μελισσοπαραγωγών μελισσών παίζει κεντρικό ρόλο στην ανάπτυξη και εξέλιξη των προνυμφών τους» αναφέρει ο Μαρκ Ντίκμαν του Πανεπιστημίου του Σέφιλντ που ήταν επίσης μέλος της ερευνητικής ομάδας.

Η έρευνα δημοσιεύεται στην επιθεώρηση «Biochemistry and Molecular Biology».


Read more: http://www.to-parakseno.gr/2012/12/blog-post_9689.html#ixzz2e7USZXYE

Παρασιτικές μύγες, νέα απειλή για τις πολύπαθες μέλισσες

 Figure 2. Images ofApocephalus borealis and honey bees.

(A) Adult female A. borealis. (B) Female A. borealis ovipositing into the abdomen of a worker honey bee. (C) Two final instar larvae of A. borealis exiting a honey bee worker at the junction of the head and thorax (red arrows).

Μια νύμφη της παρασιτικής μύγας Apocephalus borealis διακρίνεται εδώ και βγαίνει από το κεφάλι του θύματος(Φωτογραφία: Associated Press )

---

Πρώτα ήταν τα εντομοκτόνα, αργότερα η «διαταραχή κατάρρευσης αποικίας», μια μυστηριώδες ασθένεια που απονεκρώνει τα μελίσσια. Οι πολύπαθες μέλισσες έχουν τώρα ακόμα έναν εχθρό να αντιμετωπίσουν: μια παρασιτική μύγα που γεννά τα αβγά της μέσα τους.

Η μύγα Apocephalus borealis κατάγεται από τη Βόρειο Αμερική, ωστόσο ο εντομολόγος που αντελήφθη πρώτος τις επιθέσεις της στις μέλισσες δεν αποκλείει το ενδεχόμενο το παράσιτο να έχει επεκταθεί και στην Ευρώπη.

Οι μικροσκοπικές θηλυκές μύγες, αναφέρει ο ερευνητής στην επιθεώρηση PLoS ONE, γεννούν τα αβγά τους στην κοιλιά των μελισσών. Λίγες ημέρες αργότερα οι νύμφες του εισβολέα εκκολάπτονται και αρχίζουν να τρώνε το θύμα από μέσα. Οι μολυσμένες μέλισσες τελικά εγκαταλείπουν την κυψέλη στη διάρκεια της νύχτας, πλησιάζουν τα φώτα και τελικά πέφτουν μισοπαράλυτες στο έδαφος, αφήνοντας έως και 12 νύμφες να βγουν μέσα από το κεφάλι τους.

Το είδος Apocephalus borealis ήταν ήδη γνωστό, μέχρι σήμερα όμως είχε βρεθεί να παρασιτεί μόνο σε ανθηδώνες, όπως ονομάζονται αλλιώς οι γνωστοί μπούμπουρες. Άλλα συγγενικά είδη ήταν γνωστό ότι παρασιτούν σε μυρμήγκια.

Οι επιθέσεις του παράσιτου στη μελιτοφόρο μέλισσα έγιναν αντιληπτές το 2008 από τον Τζον Χάφερνικ, εντομολόγο του Πολιτειακού Πανεπιστημίου το Σαν Φρανσίσκο, ο οποίος μάζεψε μια μέρα μερικές νεκρές μέλισσες έξω από το εργαστήριό του, προκειμένου να ταΐσει τα αλογάκια της Παναγίας που εξέτρεφε.

Άφησε τις μέλισσες μέσα σε ένα πλαστικό κουτί, και έμεινε άφωνος μερικές μέρες αργότερα όταν είδε δεκάδες νύμφες τις μύγας να βγαίνουν από τα κεφάλια τους.

Οι παρασιτικές μύγες εντοπίστηκαν σε τρία από τα τέσσερα μελίσσια που εξετάστηκαν στην περιοχή του Σαν Φρανσίσκο, και ο Χάφερνικ υποψιάζεται ότι το πρόβλημα έχει εξαπλωθεί και σε άλλες πολιτείες.

Δεν αποκλείεται μάλιστα η μύγα Apocephalus borealis να παίζει κάποιο ρόλο στη διαταραχή κατάρρευσης αποικίας (CCD), ένα μυστηριώδες φαινόμενο στο οποίο οι μέλισσες εγκαταλείπουν την κυψέλη και πέφτουν νεκρές σε μεγάλη απόσταση.

Η διαταραχή έχει εξελιχθεί σε μάστιγα για τους Αμερικανούς μελισσοκόμους, δεδομένου ότι καταστρέφει το 7% των μελισσιών κάθε χρόνο.

Newsroom ΔΟΛ

ΦΑΡΜΑΚΑ ΓΙΑ ΤΙΣ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ

Τρεις είναι οι κύριες ασθένειες που προσβάλλουν τις μέλισσες και δημιουργούν προβλήματα στους  μελισσοκόμους. Η Νοσεμίαση που προκαλείται από το N.ceranae η Βαρρόα και η Αμερικάνικη Σηψιγονία.  Για τη Νοσεμίαση υπάρχουν τα σκευάσματα Vita Feed Gold, Nosestat, Protofil, θυμόλη και Fumidil B. Από αυτά απαγορεύεται η χρήση του Fumidil B γιατί είναι αντιβιοτικό και τα υπολείμματά του επικίνδυνα για την ανθρώπινη υγεία (γενοτοξικό). Όλα τα όλα είναι φιλικά σκευάσματα και χρησιμοποιούνται σήμερα σ’ αρκετές ευρωπαϊκές χώρες. Για την Βαρρόα υπάρχουν αρκετά εγκεκριμένα σκευάσματα τα οποία μπορεί να χρησιμοποιήσει ο μελισσοκόμος και να περιορίσει με επιτυχία τη βαρρόα. Κάποια από αυτά είναι χημικά και αλλά φιλικά στο περιβάλλον. Για την Αμερικάνικη Σηψιγονία όπως αποδείχθηκε από τα πειράματα που έγιναν από το Εργαστήριο Μελισσοκομίας του ΑΠΘ η μέθοδος  του «αφεσμού» είναι κατά πολύ περισσότερο αποτελεσματική από τη θεραπεία με το αντιβιοτικό Τερραμυκίνη. Η Τερραμυκίνη, το σουλφαδιαζόλ και άλλα αντιβιοτικά που χρησιμοποιήθηκαν παλαιότερα στην μελισσοκομία δεν επιτρέπεται η χρήση τους στην κυψέλη γιατί οι φαρμακευτικές εταιρείες δεν υπέβαλαν φακέλους καθορισμού των ανεκτών συγκεντρώσεων αντιβιοτικών στο μέλι.

Για να μην καταστραφούν τα μελίσσια από αρρώστιες στις οποίες δεν υπάρχει φάρμακο η Ευρωπαϊκή Ένωση με τον Καν. 28/2004 δίνει τη δυνατότητα θεραπείας τους με ουσίες όπως είναι η Τερραμυκίνη, το σουλφαδιαζόλ και άλλα σκευάσματα των οποίων οι δραστικές ουσίες αναφέρονται  στο παράρτημα Ι και ΙΙ του Καν. 37/2010 με ευθύνη όμως κτηνιάτρου.

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΜΕΛΙΣΣΟΚΟΜΙΑΣ Α.Π.Θ

ΑΠΑΓΟΡΕΥΣΗ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΩΝ ΣΚΕΥΑΣΜΑΤΩΝ

Η Ευρωπαϊκή Ένωση (Ε.Ε.) με τους καν. 2377/99 και 37/2010  απαγόρευσε  την χρησιμοποίηση θεραπευτικών  σκευασμάτων σε παραγωγικά ζώα  όταν δεν έχουν καθοριστεί ανεκτές ποσότητες καταλοίπων (ΜΡLs) στα προϊόντα που παράγονται. Η απαγόρευση αυτή ισχύει μέχρις ότου  οι φαρμακευτικές εταιρείες, υποβάλουν φακέλους με όλη την απαραίτητη τεκμηρίωση και τις κλινικές μελέτες ώστε να καθοριστούν ΜΡLs στα προϊόντα της κυψέλης .  Οι φαρμακευτικές εταιρείες σαφώς δεν ενδιαφέρονται για τη μελισσοκομία, γιατί οικονομικά δεν τους συμφέρει και άρα η Ε.Ε. όσο και να ζητηθούν  δεν θα δώσει τέτοια όρια.
Η Ε.Ε. γνωρίζοντας το τεράστιο πρόβλημα που δημιουργείται σε μικρούς κλάδους όπως είναι η μελισσοκομία, καθώς επίσης και ότι επιβάρυνση των προϊόντων μέλισσας μπορεί να γίνει και από εξωγενείς πηγές και όχι μόνο  από τον μελισσοκόμο έδωσε τα εξής  δύο παράθυρα- λύσεις που δυστυχώς ως χώρα μέχρι στιγμής δεν τις επιδιώξαμε 

α) Με την οδηγία 2004/28/ΕΚ η Ευρωπαϊκή Ένωση στα άρθρα 8 και 11προβλέπεται «εάν δεν υπάρχει εγκεκριμένο φάρμακο από την Κοινότητα για συγκεκριμένη ασθένεια παραγωγικού ζώου, ο κτηνίατρος με προσωπική ευθύνη μπορεί να δώσει σκεύασμα το οποίο προορίζεται για άλλα ζώα ή ακόμη και για τον άνθρωπο». Προϋπόθεση της εφαρμογής της οδηγίας αυτής είναι οι φαρμακευτικές ουσίες να είναι στο παράρτημα Ι ή ΙΙ του κανονισμού 37/2010 (πρώην 2377/99). Στα παραρτήματα αυτά είναι η χλωροτετρακυκλίνη, η οξυτετρακυκλίνη, η στρεπτομυκίνη, η ερυθρομυκίνη και οι σουλφοναμίδες. Οι  ουσίες αυτές χρησιμοποιήθηκαν στο παρελθόν εναντίον της Αμερικάνικης Σηψιγονίας και εμπίπτουν στον κανονισμό αυτό. Η φουμαγγιλίνη το δρών συστατικό του Φουμιντιλ  δεν  συγκαταλέγεται στο παράρτημα Ι και ΙΙ και άρα δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί σύμφωνα με την οδηγία αυτή.

β) Στα γενικά της Οδηγίας  96/23/ΕΚ,  παράγραφος 5 γίνεται  παραδοχή ότι ο Κ2377/90 καθόρισε όρια μόνο για ορισμένα κτηνιατρικά φάρμακα. Στηνπαράγραφο 4 κρίνει σκόπιμο να επεκταθούν τα κατάλοιπα με φαρμακολογική δράση στο σύνολο των ζωικών προϊόντων που προορίζονται  για ανθρώπινη κατανάλωση. Τα άρθρα 7 και 13 αναγνωρίζουν τις ιδιαιτερότητες  κάθε κράτους μέλους και τη θέσπιση εθνικών ορίων όταν δεν έχουν θεσπιστεί κοινοτικά και  στον Κανονισμό 1295/2000 αναφέρεται για μια ακόμη φορά η αναγκαιότητα να καθοριστούν ανώτατα όρια στο μέλι .

Σύμφωνα με τα παραπάνω το Βέλγιο, η Μεγάλη Βρετανία και η  Ελβετία  καθιέρωσαν διοικητικά όρια καταλοίπων (action limit) για να αντιμετωπιστεί το νομοθετικό κενό όπως φαίνεται στον παρακάτω πίνακα

Πίνακας 1. Διοικητικά όρια καταλοίπων σε ευρωπαϊκά μέλια

Χώρες	Διοικητικά όρια καταλοίπων  αντιβιοτικών στο μέλι
Βέλγιο	20 μg/kg
Μεγάλη Βρετανία	50 μg/kg
Ελβετία	50 μg/kg

Συνεπώς, αυτό που μπορεί να εφαρμοστεί, χωρίς τις πολύπλοκες και μερικές φορές δύσκολες διαδικασίες αίτησης και έγκρισης από την Ε.Ε, είναι να ζητηθεί από τη πολιτεία μας  η θέσπιση διοικητικών ορίων ώστε να αντιμετωπιστεί η επιμόλυνση των προϊόντων κυψέλης από επιβαρύνσεις που προέρχονται από το περιβάλλον.  Μια τέτοια θέσπιση διοικητικών ορίων έγινε στο παρελθόν για το παρα-διχλωροβενζόλιο. Επίσης κάποιοι κτηνίατροι θα πρέπει να δραστηριοποιηθούν και να αναλάβουν την ευθύνη χορήγηση θεραπευτικών ουσιών  λαμβάνοντας βεβαίως υπόψη τα κατάλοιπα και τον χρόνο αναμονής.

Η προσωπική άποψη του γράφοντα είναι ότι οι μελισσοκόμοι δεν θα πρέπει να χρησιμοποιούν αντιβιοτικά στα μελίσσια τους. Η Αμερικάνικη Σηψιγονία ελέγχεται με την αλλαγή των κηρηθρών (τεχνητοί αφεσμοί)  με καλύτερα μάλιστα αποτελέσματα από τη χορήγηση αντιβιοτικών όπως αποδείχθηκε από τα πειράματα που έγιναν στο ΑΠΘ. Η Νοσεμίαση ελέγχεται με μέτρα υγιεινής, καλές βασίλισσες, δυνατά μελίσσια, καλή διατροφή ιδιαίτερα το φθινόπωρο και εάν χρειαστεί χορήγηση θυμόλης. Η φουμαγγιλίνη  (ΦΟΥΜΙΝΤΙΛ Β) αποδείχθηκε επικίνδυνη  ουσία για την ανθρώπινη υγεία και δεν πρέπει σε καμιά περίπτωση να χρησιμοποιηθεί από τους μελισσοκόμους. Διοικητικά όρια καταλοίπων απαιτούνται για τις ουσίες εκείνες που πιθανώς οι μέλισσες να μεταφέρουν από το περιβάλλον (κυρίως στρεπτομυκίνη και οξυτετρακκλίνη) ή που είναι ενσωματωμένες στα κεριά και στα φύλλα κηρήθρας ομάδα σουλφαδιαζολών) από παλαιότερη νόμιμη χρήση.

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΜΕΛΙΣΣΟΚΟΜΙΑΣ ΑΠ.Θ

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΝΟΖΕΜΙΑΣΗΣ

Τα περισσότερα δείγματα μελισσών  που αναλύονται στο εργαστήριο Μελισσοκομίας του ΑΠΘ από την Κρήτη είναι προσβεβλημένα από N. ceranaeμερικά από N. apis και άλλα από μικτή προσβολή των δύο. 
Από τα μέχρι σήμερα αποτελέσματα έρευνας που πραγματοποιήθηκε στο εργαστήριό μας καταλήξαμε στα εξής συμπεράσματα:

Κανένα φάρμακο δεν μπορεί να βοηθήσει στην αντιμετώπιση της Νοσεμίασης εάν δεν ληφθούν μέτρα υγιεινής που ενισχύουν την άμυνα του μελισσιού. 
Κυρίως θα πρέπει να γίνει καλή καταπολέμηση της βαρρόα. Μελίσσια με μεγάλο βαθμό προσβολής από βαρρόα, υποφέρουν πολύ περισσότερο από την  Νοσεμίαση. Αδύνατα μελίσσια θα πρέπει να συνενωθούν, παλιές κηρήθρες να απομακρυνθούν, και τα μελίσσια να κρατηθούν «στεγνά»  σε προσήλιο ξηρό και στεγνό μέρος. Μην συνενώνεται τα άρρωστα μικρά μελίσσια με άλλα για να μην γίνεται αιτία διάδοσης της ασθένειας Σε περίοδο απουσίας νέκταρος την Άνοιξη ή το Καλοκαίρι τροφοδοτείστε τα μελίσσια διεγερτικά και το Φθινόπωρο, ιδιαίτερα όταν πάτε στα πεύκα φροντίστε οι μέλισσες να έχουν  πρωτεϊνική τροφή (γύρη, γυρεόπιττες, υποκατάστατα ή αντικατάστατα γύρης) ώστε να ανανεώσουν τον πληθυσμό τους. Η απολύμανση του μελισσοκομικού υλικού είναι ιδιαίτερα σημαντική για την αντιμετώπιση της αρρώστιας. Η απολύμανση των κηρηθρών γίνεται με οξικό οξύ (100 ml ανά όροφο για  8 ημέρες, αερισμός 48 ώρες), καυστική σόδα (0,5 κιλό  σε 50 λίτρα νερό, εμβάπτιση για 15 λεπτά, καλό ξέπλυμα) και με θέρμανση των κηρηθρών στους 49ο C για 24 ώρες. Οι κηρήθρες δεν πρέπει να έχουν μέλι όταν θερμαίνονται γιατί θα λιώσουν.

Για την διάγνωση της ασθένειας είναι σημαντική η μέθοδος δειγματοληψίας γιατί υπάρχει ανισοκατανομή των προσβεβλημένων μελισσών στην κυψέλη. Για τη σίγουρη διάγνωση, απαιτούνται 60 μέλισσες από την είσοδο (νεκρές ή συλλέκτριες) ή από το εσωτερικό της κυψέλης 10 μέλισσες από κάθε πλαίσιο.

Το ΦΟΥΜΙΝΤΙΛ  είναι αποτελεσματικό αλλά δεν πρέπει να χρησιμοποιείται γιατί είναι αντιβιοτικό το οποίο δεν επιτρέπεται η χρήση του. Τα  υπολείμματα που αφήνει στο μέλι  ανιχνεύονται εύκολα ως μεταβολίτες της φουμαγγιλίνης και είναι επικίνδυνα για την ανθρώπινη υγεία (Stanimirovic et al. (2007) Mutation Research 628:1-10). Οι μελισσοκόμοι προτρέπονται να μην χρησιμοποιήσουν φουμιντιλ.

Το Vita Feed Gold: Είναι φυσικό προιόν, εκχύλισμα από τεύτλα (Beta vulgaris cvaltissima. Χρησιμοποιείται στο σιρόπι σε αναλογία 10g/100 ml σιρόπι1 L σε κάθε μελίσσι χορηγείται ένα λίτρο θεραπευτικού σιροπιού την εβδομάδα για 3 εβδομάδες. Στο ζαχαροζύμαρο προστίθενται 100g σε κάθε 1 Κιλό ζαχαροζύμαρο. Διεγείρει τα μελίσσια για την εκτροφή νέου γόνου, ο ρυθμός αντικατάστασης των μελισσών είναι μεγαλύτερος από τον ρυθμό απωλειών και αυτό πιθανόν να συμβάλει στον περιορισμό της ασθένειας. Αποτελεσματικότητα στο σιρόπι 85%  Στο ζαχαροζύμαρο η αποτελεσματικότητά μειώνεται  τους χειμωνιάτικους μήνες στο 56%. Είναι φυτικό σκεύασμα δεν αφήνει κατάλοιπα στο μέλι.

Nosestat: Βουλγάρικο σκεύασμα το οποίο περιέχει ιωδιούχο κάλιο, Ιώδιο και φορμικό οξύ.  Χρησιμοποιείται τόσο στο σιρόπι (10g/100 ml) όσο και στο ζαχαροζύμαρο (5 ml  από την ανάμιξη σε κάθε 1  Κg ζαχαροζύμαρο). Στο σιρόπι η αποτελεσματικότητά του είναι μέτρια (68%) και στο ζαχαροζύμαρο μικρή (40%). Δεν αφήνει υπολείμματα στο μέλι.

Protofil: Σκεύασμα από Ρουμανία από φυτικό εκχύλισμα θυμαριού  κ.ά Χρησιμοποιείται στο σιρόπι σε αναλογία  20 ml/ L. Σε κάθε μελίσσι χορηγούνται  250 ml θεραπευτικού σιροπιού δύο φορές με ενδιάμεσα διαστήματα μιας εβδομάδας. Η αποτελεσματικότητα του είναι μικρή έως μέτρια και κυμαίνεται από 45 έως 73%. Είναι φυτικό σκεύασμα διεγείρει την εκτροφή του γόνου, η χρήση του δεν αφήνει κατάλοιπα στο μέλι.

Θυμόλη: Χρησιμοποιήθηκε στο σιρόπι σε αναλογία 1 γραμ. θυμόλη σε 15 λίτρα  σιροπιού. Σύμφωνα με την διεθνή βιβλιογραφία θανατώνει τους σπόρους της Νοσέμωσης. Από τις δοκιμές που έγιναν η θυμόλη στο σιρόπι βρέθηκε με μέτρια έως καλή αποτελεσματικότητα που κυμάνθηκε από 65% έως και 96%. Η διαφορά στην αποτελεσματικότητα της θυμόλης οφείλεται κυρίως στην κατάσταση του μελισσιού και στην εποχή επέμβασης. Σχετικά μεγάλα μελίσσια, με άφθονη γύρη, καλή βασίλισσα την Άνοιξη αντιμετωπίζουν πολύ καλύτερα την ασθένεια από μικρά μελίσσια τα οποία στερούνται πρωτεϊνικής διατροφής  και δυνατότητες ανανέωσης του πληθυσμού τους. Η χορήγηση θυμόλης 6,25% στο σιρόπι δεν δημιουργεί προβλήματα υπολειμμάτων στο μέλι. Η ουσία προτείνεται για μελισσοκομική χρήση από τον Καν. 889/2008 για την Βιολογική Γεωργία.

Σκόρδο: Χρησιμοποιείται τόσο στο σιρόπι όσο και στο ζαχαροζύμαρο. Στο σιρόπι προστίθενται 5 g σκόνης σκόρδου για κάθε 1 κιλό σιρόπι τροφοδότησης. Σε κάθε μελίσσι  δίνονται 3 λίτρα σιροπιού σε διάστημα ενός μηνός. Στο ζαχαροζύμαρο προστίθενται  5 γραμ.  σκόνης σκόρδου για κάθε 1 κιλό ζαχαροζύμαρο. Το ζαχαροζύμαρο με το σκόρδο τοποθετείται στα μελίσσια συνεχώς κατά  την διάρκεια του χειμώνα. Η αποτελεσματικότητα του σκόρδου δεν παρουσίασε διαφορές από τα μελίσσια μάρτυρες που τροφοδοτήθηκαν στο ίδιο διάστημα με  σιρόπι  ή ζαχαροζύμαρο.
ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΜΕΛΙΣΣΟΚΟΜΙΑΣ Α.Π.Θ